“Cổ tay tôi đau gần hai tháng rồi. Đã xoa dầu, dán cao, nghỉ làm vài hôm mà vẫn không hết.” Đây là câu chuyện BIC NANO CELL nghe khá thường xuyên, nhất là từ người làm văn phòng, nội trợ và người lớn tuổi.
Cổ Tay Bị Đau Lâu Ngày Phải Làm Sao? Nếu đã tự chăm sóc đúng cách khoảng 2 tuần mà không đỡ, bạn nên đi khám để tìm đúng nguyên nhân. Trong lúc đó, vẫn có những việc giúp cổ tay bớt đau và không nặng thêm.
Bài viết này hướng dẫn 6 bước xử lý theo NHS (Hệ thống Y tế Quốc gia Anh) và Viện Hàn lâm Phẫu thuật Chỉnh hình Hoa Kỳ (AAOS). Nếu bạn muốn tìm hiểu các nguyên nhân trước, hãy đọc bài cổ tay bị đau lâu ngày không khỏi.
Nội dung bài viết
Cổ Tay Bị Đau Lâu Ngày Phải Làm Sao? Câu Trả Lời Ngắn
Đau cổ tay kéo dài không phải là một bệnh. Đó là dấu hiệu cho thấy có điều gì đó chưa được giải quyết: một dây chằng chưa lành, một gân đang viêm, dây thần kinh bị chèn ép hay khớp đã thoái hóa.
Vì vậy, khi tự hỏi cổ tay bị đau lâu ngày phải làm sao, bạn có thể đi theo 6 bước sau:
- Bước 1: Kiểm tra dấu hiệu cần đi khám ngay.
- Bước 2: Làm lại đúng cách tự chăm sóc trong khoảng 2 tuần.
- Bước 3: Thay đổi cách dùng tay khi làm việc.
- Bước 4: Đi khám để tìm đúng nguyên nhân.
- Bước 5: Điều trị theo từng nguyên nhân.
- Bước 6: Tập phục hồi và phòng tái phát.
Bước 1: Kiểm Tra Dấu Hiệu Cần Đi Khám Ngay
Trước khi tự chăm sóc tại nhà, hãy chắc rằng bạn không có dấu hiệu nguy hiểm. Theo NHS, cần đến cơ sở y tế ngay nếu:
- Đau dữ dội, hoặc thấy choáng, chóng mặt, buồn nôn vì đau.
- Nghe tiếng rắc hoặc tiếng bật lúc bị chấn thương.
- Không cử động được cổ tay hoặc không cầm nắm được.
- Cổ tay đổi hình dạng hoặc đổi màu.
- Có khối sưng rất đau, nóng, đỏ.
- Mất cảm giác một phần hoặc cả bàn tay.
Những dấu hiệu này có thể là gãy xương hoặc nhiễm trùng, không nên chờ đợi hay tự xử lý tại nhà.
Bước 2: Làm Lại Đúng Cách Tự Chăm Sóc Trong 2 Tuần
Nhiều người đau lâu vì chăm sóc chưa đúng: vừa đau vừa làm việc nặng, hoặc chườm nóng ngay sau khi bị chấn thương. NHS hướng dẫn tự chăm sóc như sau:
- Cho cổ tay nghỉ: giảm hoặc tạm dừng việc gây đau như xách nặng, vắt khăn, nắm quá chặt.
- Chườm lạnh: túi đá bọc khăn, tối đa 20 phút, cách mỗi 2–3 giờ.
- Đeo nẹp cổ tay: nhất là ban đêm, giúp giữ cổ tay ở tư thế nghỉ.
- Thuốc giảm đau không kê đơn: hỏi dược sĩ để chọn loại phù hợp với bạn.
- Tháo nhẫn, vòng nếu cổ tay đang sưng.
Điều cần tránh là chườm nóng hoặc tắm nước nóng trong 2–3 ngày đầu sau chấn thương. Nhiệt có thể làm sưng nhiều hơn ở giai đoạn này.
Tuy vậy, nghỉ cũng có giới hạn. Với đau do dùng tay lặp lại, NHS khuyên không nên để vùng đau nghỉ hoàn toàn quá vài ngày, vì cơ sẽ yếu và cứng hơn. Hãy hạn chế lúc đầu rồi tăng dần hoạt động.
Nếu làm đúng như trên khoảng 2 tuần mà không đỡ, thì cổ tay bị đau lâu ngày phải làm sao? Lúc này nên chuyển sang bước 4. Bạn có thể đọc thêm đau khớp cổ tay nên làm gì để biết chi tiết từng việc.
Bước 3: Thay Đổi Cách Dùng Tay Khi Làm Việc
Theo NHS, chấn thương do động tác lặp lại xảy ra khi một bộ phận bị dùng đi dùng lại nhiều lần. Ví dụ là gõ phím, cắt tóc, sơn nhà, chơi tennis hoặc dùng dụng cụ cầm tay có rung. Tư thế ngồi, đứng kém khi làm việc cũng là yếu tố nguy cơ.
Triệu chứng thường đến từ từ: đau rát, âm ỉ, cứng, yếu, tê hoặc ngứa ran. Vì đến chậm nên nhiều người chỉ để ý khi cổ tay đã đau kéo dài.
Một số thay đổi bạn có thể thử:
- Chia nhỏ việc gõ phím, dùng chuột, nghỉ ngắn xen giữa để đổi tư thế tay.
- Ngồi thẳng, đặt bàn phím ngang tầm khuỷu tay để cổ tay không gập lên hay gập xuống quá nhiều.
- Trao đổi với nơi làm việc về cách làm hoặc giảm giờ trong giai đoạn đang đau.
- Dùng dụng cụ hỗ trợ cho việc khó như mở nắp hũ, cắt thực phẩm.
Đây là lời khuyên thực hành chung. NHS cho biết chuyên viên hoạt động trị liệu có thể xem bạn làm việc thế nào, rồi gợi ý bài tập, dụng cụ và cách sắp xếp chỗ làm phù hợp. Người ngồi lâu có thể đọc thêm cách giảm đau mỏi sau khi ngồi lâu.
Bước 4: Đi Khám Để Tìm Đúng Nguyên Nhân
NHS khuyên nên đi khám khi cổ tay đau ảnh hưởng sinh hoạt, đau nặng dần hoặc hay tái lại, không đỡ sau 2 tuần tự chăm sóc, bị tê tay, có bệnh đái tháo đường, hoặc cổ tay đau kèm nóng, sưng, cứng, sốt.
Khi khám, bác sĩ thường hỏi đau bắt đầu thế nào, có bị ngã chống tay không, công việc hằng ngày ra sao. Theo AAOS, bác sĩ sẽ kiểm tra tầm vận động, điểm đau, độ vững của khớp, tình trạng sưng và chức năng thần kinh của bàn tay.
Tùy trường hợp, bác sĩ có thể chỉ định thêm:
- Chụp X-quang: xem xương, khe khớp, dấu hiệu thoái hóa.
- Chụp MRI: thấy rõ dây chằng, gân và tổn thương xương giai đoạn sớm.
- Xét nghiệm máu: chủ yếu khi nghi viêm khớp do viêm như viêm khớp dạng thấp.
Một điều đáng lưu ý: X-quang bình thường chưa chắc là cổ tay không sao. Theo AAOS, gãy xương thuyền đôi khi không thấy trên phim ban đầu và dễ bị nhầm với bong gân. Với bệnh Kienböck, AAOS cho biết X-quang giai đoạn đầu có thể bình thường, khi đó chụp MRI rất hữu ích.
Bước 5: Điều Trị Theo Từng Nguyên Nhân
Khi đã có chẩn đoán, cổ tay bị đau lâu ngày phải làm sao sẽ tùy vào từng nguyên nhân. Dưới đây là hướng điều trị thường gặp với từng nguyên nhân, theo NHS và AAOS.
Hội chứng ống cổ tay
Dây thần kinh ở cổ tay bị chèn ép, gây tê, ngứa ran các ngón tay, nặng về đêm. Theo NHS, bước đầu là đeo nẹp cổ tay ban đêm để giữ cổ tay thẳng, có thể mất tới 6 tuần mới thấy đỡ. Thuốc giảm đau chỉ giảm tạm, không giải quyết nguyên nhân.
Nếu nẹp không đỡ, bác sĩ có thể chỉ định tiêm corticoid; cách này không phải lúc nào cũng khỏi hẳn và có thể tái phát. Khi triệu chứng nặng dần, phẫu thuật thường giải quyết được bệnh. Xem thêm hội chứng ống cổ tay là bệnh gì.
Viêm gân De Quervain
Đau ở phía ngón cái của cổ tay, tăng khi nắm hoặc xoay cổ tay. AAOS hướng dẫn điều chỉnh hoạt động, đeo nẹp (nhất là ban đêm), chườm đá và dùng thuốc kháng viêm. Có thể tiêm corticoid. Nếu không đỡ sau khoảng 6 tuần điều trị, bác sĩ mới cân nhắc phẫu thuật.
Bong gân, tổn thương dây chằng chưa lành
Theo AAOS, kể cả chấn thương cổ tay trông có vẻ nhẹ, ít sưng vẫn có thể rách dây chằng. AAOS khuyên nên để bác sĩ đánh giá nếu chấn thương nhẹ mà không đỡ nhanh. Tùy mức độ, bác sĩ có thể cho nẹp, bó bột hoặc can thiệp nếu dây chằng rách hoàn toàn.
Viêm khớp cổ tay
Có thể do thoái hóa, do chấn thương cũ hoặc viêm khớp dạng thấp. Theo AAOS, điều trị không mổ gồm hạn chế hoạt động gây đau, nẹp ngắn hạn, thuốc kháng viêm và bài tập. Tiêm corticoid có thể chỉ giúp tạm thời. Phẫu thuật được cân nhắc khi các cách trên không hiệu quả. Đọc thêm thoái hóa khớp cổ tay là gì.
Bệnh Kienböck
Máu nuôi xương nguyệt ở cổ tay bị gián đoạn, xương yếu dần. AAOS cho biết giai đoạn sớm có thể điều trị bằng thuốc kháng viêm và nẹp hoặc bó bột; giai đoạn nặng hơn mới cần phẫu thuật. Bệnh chưa có cách làm hết hẳn, nhưng điều trị phù hợp giúp giảm đau và giữ chức năng tay.
Bước 6: Tập Phục Hồi Và Phòng Tái Phát
Khi đã biết nguyên nhân và cơn đau dịu bớt, tập luyện giúp cổ tay mạnh và linh hoạt trở lại. Theo NHS, chuyên viên vật lý trị liệu có thể xoa bóp vùng đau và hướng dẫn bài tập tăng sức cơ, cải thiện tư thế.
Tờ hướng dẫn tập cổ tay của Royal Berkshire NHS Foundation Trust (dành cho người viêm khớp) có một nguyên tắc dễ nhớ: khi tập có thể thấy hơi khó chịu, nhưng không được đau. Mỗi động tác làm khoảng 10 lần, 1 lần mỗi ngày.
Với đau sau chấn thương, đang sưng hoặc tê tay, hãy hỏi bác sĩ hoặc kỹ thuật viên trước khi tập. Bạn có thể tham khảo bài tập hội chứng ống cổ tay và vai trò của vật lý trị liệu trong phục hồi.
Để phòng đau quay lại, hãy duy trì thói quen làm việc đã điều chỉnh ở bước 3, xen kẽ việc nặng và việc nhẹ, và đừng cố làm tiếp khi cổ tay bắt đầu đau.
Những Điều Không Nên Làm Khi Cổ Tay Đau Kéo Dài
- Tự chẩn đoán: NHS khuyên không tự đoán nguyên nhân đau cổ tay, vì nhiều bệnh có triệu chứng giống nhau.
- Dùng thuốc giảm đau kéo dài mà không khám: thuốc chỉ làm dịu triệu chứng, không xử lý nguyên nhân.
- Chườm nóng ngay sau chấn thương: nên đợi qua 2–3 ngày đầu.
- Tự bẻ, nắn, bóp mạnh vùng cổ tay đang sưng đau.
- Xách nặng, nắm chặt khi cổ tay chưa hồi phục.
Nếu bạn hay đau cổ tay khi cử động, bài đau cổ tay khi cử động sẽ giúp bạn hiểu thêm về từng vị trí đau.
Hỏi Đáp Về Đau Cổ Tay Kéo Dài
Đau cổ tay bao lâu thì nên đi khám?
Theo NHS, nếu đã tự chăm sóc đúng cách 2 tuần mà không đỡ thì nên đi khám. Nếu có dấu hiệu nguy hiểm như không cầm nắm được, biến dạng, mất cảm giác thì đi khám ngay.
Có nên đeo nẹp cổ tay cả ngày không?
NHS khuyên đeo nẹp nhất là ban đêm. Ban ngày, nếu vẫn phải dùng tay có thể dùng loại nẹp mềm. Không nên để cổ tay bất động quá lâu nếu bác sĩ không yêu cầu, vì có thể gây cứng và yếu.
Chụp X-quang bình thường mà cổ tay vẫn đau thì sao?
Một số tổn thương như gãy xương thuyền nhỏ hay bệnh Kienböck giai đoạn đầu có thể không thấy trên X-quang. Bác sĩ có thể cho chụp lại sau một thời gian hoặc chụp MRI để thấy rõ hơn.
Cổ tay bị đau lâu ngày phải làm sao, có phải mổ không?
Phần lớn trường hợp không cần mổ. Theo NHS và AAOS, phẫu thuật chỉ được cân nhắc khi nẹp, thuốc, tiêm và tập luyện không giúp cải thiện, hoặc khi tổn thương nặng như rách dây chằng hoàn toàn.
Kết Luận: Cổ Tay Bị Đau Lâu Ngày Phải Làm Sao?
Tóm lại, cổ tay bị đau lâu ngày phải làm sao? Hãy loại trừ dấu hiệu nguy hiểm, tự chăm sóc đúng cách khoảng 2 tuần và điều chỉnh cách dùng tay. Nếu vẫn không đỡ, hãy đi khám để tìm đúng nguyên nhân.
Mỗi nguyên nhân có cách điều trị riêng, từ nẹp, thuốc, tiêm đến tập phục hồi. Điều trị đúng sớm giúp bạn tránh để cơn đau kéo dài thêm nhiều tháng.
Bài viết chỉ mang tính chất tham khảo, không thay thế cho chẩn đoán và tư vấn y khoa.
Nhấn vào đây để tìm hiểu thêm về cổ tay bị đau khi chống tay nhé!
Mọi người có thể nhắn tin trực tiếp để BIC NANO CELL tư vấn rõ hơn nhé!
Liên Hệ Đặt Lịch Tư Vấn:
Phòng khám đa khoa BIC NANO CELL (https://www.facebook.com/bicnanocell1)
Địa chỉ: 163D Nguyễn Văn Cừ (Nối Dài), An Khánh, Ninh Kiều, Cần Thơ
Sđt: 0928 68 65 65 – 0292 888 98 99 – 0292 22 00 777
Nguồn tham khảo
- NHS. Wrist pain.
- NHS. Repetitive strain injury (RSI).
- NHS. Carpal tunnel syndrome.
- American Academy of Orthopaedic Surgeons (OrthoInfo). Wrist Sprains.
- American Academy of Orthopaedic Surgeons (OrthoInfo). Arthritis of the Wrist.
- American Academy of Orthopaedic Surgeons (OrthoInfo). De Quervain’s Tendinosis.
- American Academy of Orthopaedic Surgeons (OrthoInfo). Kienböck’s Disease.
- Royal Berkshire NHS Foundation Trust. Wrist active range of movement exercises. 01/2024.
Bài viết chỉ mang tính tham khảo, không thay thế chẩn đoán và chỉ định của bác sĩ.
